Etik İlkeler ve Yayın Politikası
bu metni "Homo Islamicus: İslam Ekonomisi Çalışmaları Dergisi" için uyarlayarak, derginizin terminolojisine, sürekli yayın modeline ve TR Dizin standartlarına tam uygun biçimde düzenledim:
Etik İlkeler
Homo Islamicus: İslam Ekonomisi Çalışmaları Dergisi, yayın etiğinde en yüksek standartlara bağlıdır ve Yayın Etiği Komitesi (COPE), Açık Erişim Dergileri Rehberi (DOAJ), Açık Erişim Bilimsel Yayıncılar Birliği (OASPA) ve Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME) tarafından belirlenen etik yayıncılık ilkelerini benimser. Dergimiz, Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing başlığı altında ifade edilen standartları eksiksiz bir şekilde uygular.
Gönderilen tüm makaleler özgün olmalı, daha önce başka bir yerde yayımlanmamış ve yayımlanmak üzere değerlendirme sürecinde bulunmamış olmalıdır. Her bir makale, alan editörünün ön incelemesinden sonra en az iki dış hakem tarafından çift kör hakem değerlendirmesinden geçirilir. İntihal, duplikasyon (mükerrer yayın), sahte yazarlık veya inkar edilen yazarlık, araştırma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme (dilimleyerek yayın), telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesi etik dışı davranışlar olarak kabul edilir.
Not: Dergimizin sunduğu isteğe bağlı çift dilli yayın modelinde, kabul edilen makalenin ikinci dildeki tam metninin aynı DOI ve izlik altında okuyucuya sunulması duplikasyon/mükerrer yayın sayılmaz; bilginin küresel erişilebilirliğini artırmaya yönelik meşru bir uygulamadır.
Kabul edilen etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayından çıkarılır. Buna, yayından sonra tespit edilen olası kural dışılıklar ve uygunsuzluklar içeren çalışmalar da dahildir.
Araştırma Etiği
Dergi, araştırma etiğinde en yüksek standartları gözetir ve uluslararası araştırma etiği ilkelerini benimser. Makalelerin etik kurallara uygunluğu doğrudan yazarların sorumluluğundadır.
-
Araştırmanın tasarlanması, gözden geçirilmesi ve yürütülmesinde bütünlük, kalite ve şeffaflık ilkeleri sağlanmalıdır.
-
Araştırma ekibi ve katılımcılar; araştırmanın amacı, yöntemleri, öngörülen olası kullanımları, katılımın gerektirdikleri ve varsa riskleri hakkında tam olarak bilgilendirilmelidir.
-
Katılımcıların sağladığı bilgilerin gizliliği ve yanıt verenlerin mahremiyeti korunmalı; araştırma, katılımcıların özerkliğini ve saygınlığını gözetecek şekilde tasarlanmalıdır.
-
Katılımcılar araştırmada tamamen gönüllü olarak yer almalı, herhangi bir zorlama altında kalmamalıdır. Katılımcıların zarar görmesinden kaçınılmalı ve araştırma katılımcıları riske sokmayacak biçimde planlanmalıdır.
-
Araştırma bağımsızlığı konusunda şeffaf olunmalı ve varsa çıkar çatışmaları açıkça beyan edilmelidir.
-
Deneysel çalışmalarda, katılımcıların yazılı bilgilendirilmiş onamı (consent) alınmalıdır. Çocuklar, vesayet altındakiler veya ayırt etme gücü kısıtlı bireyler için yasal vasilerinin onayı şarttır.
-
Çalışma herhangi bir kurum veya kuruluşta gerçekleştirilecekse, ilgili kurumdan resmi onay alınmalıdır.
-
İnsan unsuru barındıran tüm çalışmalarda, yöntem bölümünde ve makalenin ilgili sayfalarında katılımcılardan "bilgilendirilmiş onam" alındığı, ayrıca kurumdan "etik kurul onayı" alındığı (kurul adı, tarih ve sayı numarası ile birlikte) açıkça belirtilmelidir.
Yazarların Sorumluluğu
-
Makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır. Yazar, çalışmanın özgün olduğunu, daha önce başka bir yerde yayımlanmadığını ve başka bir dilde değerlendirme sürecinde olmadığını taahhüt eder.
-
Uygulamadaki telif kanunları ve anlaşmaları gözetilmeli; telife bağlı materyaller (tablolar, şekiller, büyük alıntılar vb.) gerekli izinler ve teşekkür açıklamalarıyla kullanılmalıdır. Yararlanılan kaynaklar eksiksiz ve usulüne uygun olarak referanslarda gösterilmelidir.
-
Gönderilen makalede tüm yazarların akademik ve bilimsel olarak doğrudan katkısı bulunmalıdır. Tüm yazarlar yazar sıralamasını ve katkı oranlarını beyan etmek zorundadır. Araştırmanın sonuçlarını veya editoryal süreci etkileyebilecek finansal ilişkiler ve çıkar çatışmaları eksiksiz olarak bildirilmelidir.
-
Çift dilli yayın seçeneğinden yararlanmak isteyen yazarların profesyonel çeviri ve redaksiyon için hizmet sağlayıcılara ödeyecekleri bedeller editoryal süreçten tamamen bağımsızdır. Çeviri hizmeti alınması makalenin kabulünü hiçbir şekilde garanti etmez.
Editör ve Hakem Sorumlulukları
-
Baş Editörün Sorumlulukları: Baş editör, makaleleri yazarların etnik kökeninden, cinsiyetinden, cinsel yöneliminden, uyruğundan, dini inancından veya siyasi felsefesinden bağımsız olarak değerlendirir. Çalışmaların adil bir şekilde çift kör hakemlik sürecinden geçmesini sağlar ve makale yayımlanana kadar tüm bilgilerin gizliliğini garanti eder. Baş editör, derginin genel içeriğinden ve kalitesinden sorumludur; gerektiğinde düzeltme (erratum/retraction) yayımlar. Yazarlar, editörler ve hakemler arasında çıkar çatışmasına izin vermez, hakem atama konusunda tam yetkiye sahiptir ve nihai kararı verir.
-
Hakemlerin Sorumlulukları: Hakemler; yazarlarla veya araştırmanın finansal destekçileriyle çıkar çatışması bulunmayan, tarafsız araştırmacılar arasından seçilir. Hakemler, değerlendirdikleri metinlerin gizliliğini kesinlikle korumalı; herhangi bir intihal veya telif ihlali fark ettiklerinde editörlüğe bildirmelidir. Uzmanlık alanları dışındaki veya zamanında geri dönüş sağlayamayacakları durumlarda süreci derhal editörlüğe bildirerek görevden affını istemelidirler. Değerlendirme sürecinde paylaşılan metinlerin imtiyazlı ve gizli belgeler olduğu unutulmamalıdır.
Makale Yazımında Yapay Zeka Kullanımı
Yazarlar, metin kaleme alma sürecinde yapay zeka ve yapay zeka destekli teknolojileri yalnızca metnin dilini ve okunabilirliğini iyileştirmek amacıyla kullanabilirler. Bu teknolojiler; bilimsel görüş üretmek, veri analizi yapmak, verileri yorumlamak veya bilimsel sonuçlar çıkarmak gibi temel araştırmacı görevlerinin yerine geçemez. Yapay zeka araçlarının kullanımı insan gözetimi ve kontrolü altında yürütülmeli; olası hatalı, eksik veya yanıltıcı sonuçlara karşı yazarlar metni titizlikle gözden geçirmelidir. Sunulan içeriğin bilimsel doğruluğundan ve nihai sorumluluğundan yazarlar sorumludur.
Yayın Politikası
- Ön incelemede uygun bulunan çalışmalar, yazar kimlik bilgileri gizlenerek (körleştirilerek) hakemlere gönderilir. Hakem değerlendirme sürecinin kesin bir süresi bulunmamaktadır; bu sürecin takibi münhasıran Baş Editörün yetki alanındadır. Yazarların bu aşamaya doğrudan veya dolaylı müdahalesi etik ihlal kabul edilir.
-
Dergimiz Sürekli Yayın (Continuous Publication) modelini benimsemiştir. Hakem süreçleri tamamlanarak yayımlanma hakkı kazanan makaleler, sayfa ve mizanpaj işlemleri bittiğinde (belirli bir sayı veya ay beklenmeksizin) anında yayımlanır.
-
Çift Dilli Yayın Süreci: Hakem değerlendirmeleri sonucunda kabul edilen makalelerin yazarlarına, çalışmaların uluslararası görünürlüğünü artırmak amacıyla ikinci bir dilde (Türkçe makaleler için İngilizce, İngilizce makaleler için Türkçe) tam metin yayını opsiyonu sunulur. Yazarın bu seçeneği tercih etmesi durumunda çeviri süreci başlatılır ve her iki dildeki metin tek bir DOI altında okuyucuya sunulur. Bu süreç tamamen yazarın inisiyatifindedir.
Benzerlik Taraması ve İntihal Politikası
-
Genel Benzerlik Sınırı: Makalenin genel benzerlik oranının %20 ve altında olması zorunludur. Bu oranın üzerinde yer alan çalışmalar, hakem değerlendirme sürecine alınmaksızın doğrudan yazara iade edilir.
-
Kaynakça Hariç Tutma: Benzerlik analizinde kaynakça kısmı taran dışı bırakılır; değerlendirme ana metin ve alıntılar üzerinden yürütülür.
-
Tekil Kaynak Sınırı: Genel benzerlik oranı içerisinde, tekil bir kaynaktan gelen benzerlik oranının %3'den az olmasına özen gösterilir.
-
Editoryal Kontrol: Baş editör ve alan editörleri, yayın sürecinin her aşamasında (ilk başvuru, hakem süreci sonu ve yayına hazırlık aşaması) gerekli gördükleri takdirde ek benzerlik taraması yapma yetki ve sorumluluğuna sahiptir.
-
Yazar Beyanı: Dergiye makale başvurusunda bulunan tüm yazarlar, yukarıda belirtilen benzerlik ve intihal denetimi kurallarını peşinen kabul etmiş sayılırlar.
Açık Erişim Politikası
Homo Islamicus: İslam Ekonomisi Çalışmaları Dergisi, açık erişimli bir bilimsel süreli yayındır. Dergimiz, benimsediği sürekli yayın modeli kapsamında yayımlanan tüm makalelere okuyucuların çevrim içi olarak ücretsiz ve kesintisiz bir şekilde erişmesini sağlar. Açık erişim, disiplinler arası iletişimi ve akademik iş birliğini güçlendiren temel bir unsurdur.
Dergimizde yayımlanan tüm makaleler (yazarın talebi üzerine hazırlanan çeviri/çift dilli metinler dâhil), Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı ile yayımlanır. Bu lisans; eserin ticari olmayan amaçlarla indirilmesine, paylaşılmasına ve dağıtılmasına izin verir; ancak eserin dönüştürülmesine, çevrilmesine (derginin sunduğu resmi çift dilli yayın süreci hariç) veya türev eser üretilmesine izin vermez.
Dijital Arşivleme ve Kalıcı Tanımlayıcı (DOI) Politikası
Homo Islamicus: İslam Ekonomisi Çalışmaları Dergisi, açık bilim felsefesini destekleyen bağımsız bir akademik yayın organıdır. Yayımlanan makalelerin dijital ortamda kalıcı olarak korunması, güvenli bir şekilde arşivlenmesi ve uluslararası standartlarda tanımlanması amacıyla Zenodo veri havuzu altyapısı kullanılmaktadır. Makalelerimize atanan Dijital Nesne Tanımlayıcıları (DOI), DataCite altyapısı üzerinden sağlanmaktadır. Bu altyapı sayesinde yazarlarımızın eserleri, herhangi bir ticari tekele bağlı kalmaksızın küresel ölçekte kalıcı ve güvenilir bir şekilde erişime açık tutulmaktadır.
Telif Hakkı Politikası
Homo Islamicus: İslam Ekonomisi Çalışmaları Dergisi'nde yayımlanan makalelerin telif hakları yazarlarına aittir. Yazarlar, dergiye eserlerini ilk yayımlayan (original publisher) olma yetkisi verirler. Yazarlar, CC BY-NC-ND 4.0 lisans koşullarını kabul ederek çalışmalarının dergi tarafından açık erişimle yayımlanmasına onay verirler.
Yazar(lar) makale gönderimi sırasında şu hususları kabul ve taahhüt ederler:
-
Sunulan makalenin yazar(lar)ın özgün çalışması olduğunu ve intihal barındırmadığını,
-
Tüm yazarların çalışmaya bireysel olarak katıldığını ve sorumluluğu üstlendiğini,
-
Tüm yazarların makalenin son hâlini görüp onayladığını,
-
Çalışmanın başka bir yerde yayımlanmadığını veya yayımlanmak üzere değerlendirmede olmadığını,
-
Metin, şekil ve görsellerin üçüncü şahıslara ait telif haklarını ihlal etmediğini.