Türk Dış Politikasında Afrika

Öz

Afrika, petrol ve doğal gaz gibi yer altı kaynaklarının yanı sıra önemli madenlere ev sahipliği yaparak, Rusya, Çin, Japonya, Hindistan, Brezilya, Fransa gibi kıtada uzun yıllardır faaliyet halinde olan ülkelerin rekabet alanı haline gelmiştir. Enerji, iktisadi kalkınma gibi ihtiyaçlar sonucunda ülkelerin yeni gözdesi olma yolunda ilerleyen Afrika, önceki yüzyıllara bakıldığında sömürge ülkesi olmasına karşın, günümüzde dünyada yükselen güç olarak nitelendirilmekte ve Afrika ile ilişkiler Türk dış politikasında da önemli yer tutmaktadır.

Afrika ile ilişkiler, 16.yüzyıla kadar dayanmakta ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu ve Kuzey Afrika’nın çoğu bölgelerine uzanan hakimiyeti söz konusu olmasına karşın 19.yüzyılın başlarında Avrupalı güçlerin Afrika’ya girişiyle Osmanlı İmparatorluğu’nun hakimiyeti sarsılmaya başlamış, Avrupalı güçlerin Afrika ülkelerini ele geçirme sürecinin sonucu olarak Afrika’da Türk varlığı son bulmuştur.

Afrika ile ilgili kapsamlı bir dış politika oluşturulması 90’lı yılların sonunu bulmuş, Türkiye-Afrika ilişkileri 2000’lerden itibaren yoğunlaşmıştır. Takip eden yıllarda atılan adımlarla birlikte geçmişteki ilişkilere eleştiriler ve geleceğe önerileri de içeren, Elem Eyrice Tepeciklioğlu kaleme aldığı “Türk Dış Politikasında Afrika: Temel Dinamikler Fırsatlar ve Engeller adlı eserde Afrika’nın Türk dış politikasındaki konumunu liderlerin söylemleri ve sayısal verilerle örnekleyerek anlatmıştır.