Dergi Hakkında
Homo Islamicus: İslam Ekonomisi Araştırmaları Dergisi
Çıkış Gerekçeleri ve Yayın Politikası
Mevcut akademik ve finansal literatürde “İslam ekonomisi” adı altında yürütülen çalışmaların büyük bir çoğunluğu, ne yazık ki özgün bir iktisadi paradigma inşa etmek yerine, İslam’ın temel ilkelerini küresel kapitalist düzene eklemleme çabasından öteye geçememektedir. Katılım bankacılığı, tekaful ve benzeri enstrümanlar aracılığıyla sunulan mevcut modellerin temel motivasyonu; yeni bir adalet düzeni teklif etmek değil, Müslüman kitlelerin faiz hassasiyetini teknik formüllerle gidererek onları sistemin işlevsel birer parçası haline getirmektir. Bu durum, İslam ekonomisini bağımsız bir model olmaktan çıkarıp, kapitalizmin “sözde helalleştirilmiş” bir niş pazarı konumuna indirgemektedir.
Homo Islamicus: İslam Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, bu eklemlenme çabalarına karşı metodolojik ve ontolojik bir kopuşun adresi olma amacıyla yayın hayatına başlamıştır. Dergimiz, modern finansal ürünlerin fıkhî kalıplara dökülerek “caizleştirilmesi” süreçlerini bilimsel bir süzgeçten geçirmeyi ve bu yaklaşımın ortaya çıkarttığı metodolojik tahribatı eleştirel bir perspektifle ele almayı görev edinir.
Vizyonumuz ve Tematik Odak Alanlarımız
Dergimiz, İslam ekonomisini sadece “faiz yasağı” gibi şekilsel kurallara indirgeyen dar kalıpları reddederek; mülkiyetin mutlak sahibinin Allah olduğu bilincine dayanan, servetin tekelleşmesini engelleyen ve insanı (Homo Islamicus) sadece kâr maksimizasyonu peşindeki bencil bir varlık olarak görmeyen köklü bir dünya görüşünü esas alır. Bu bağlamda, aşağıdaki alanlarda özgün ve eleştirel çalışmalara öncelik verilmektedir:
- Liberalizm ve Sosyalizm Karşısında İslam İktisadı: İslam iktisat düşüncesinin modern iktisadi paradigmalarla (liberalizm, sosyalizm vb.) kurduğu sorunlu ilişkilerin ve “apologetik” (savunmacı) yaklaşımların bilimsel analizi.
- Makro-Ekonomik Model İnşası: Faizsiz bir ekonomi için alternatif para teorileri, tam rezerv sistemleri, varlığa dayalı kamu maliyesi modelleri ve bölüşüm adaleti mekanizmaları.
- Sosyal Finans ve Vakıf Medeniyeti: Zekâtın bir maliye politikası aracı olarak modellenmesi ve vakıfların piyasayı dengeleyici otonom kurumlar olarak yeniden kurgulanması.
- İnsani İktisat ve Davranışsal Yaklaşımlar: “Homo Economicus” varsayımına karşı “Homo Islamicus” un iktisadi davranışlarını, tüketim ahlakını (kanaat, israf) ve emek-sermaye ilişkisini merkeze alan kuramsal çalışmalar.
- Sistem Eleştirisi ve Heterodoks Yaklaşımlar: Küresel finansal sarmalın sömürücü doğasını deşifre eden ve bu sarmalın dışına çıkışı hedefleyen, ana akım sistemle diyaloğu “entegrasyon” değil “alternatif sunma” düzeyinde kuran araştırmalar.
Yayın Politikamız ve Bilimsel Standartlarımız
Homo Islamicus, entelektüel duruşunu akademik titizlikle birleştirir. Dergimiz;
- Mevcut finansal sistemin araçlarını fıkhî kılıflarla meşrulaştırmaya çalışan yaklaşımlara karşı mesafeli, bilimsel ve eleştirel bir zemin sunar
- Disiplinler arası bir perspektifle iktisat, felsefe, sosyoloji, hukuk ve siyaset bilimi gibi alanların İslam ekonomisi odağındaki kesişim kümesine ev sahipliği yapar
- Çift kör hakem süreciyle akademik niteliği en üst düzeyde tutarken, sadece kuramsal eleştiriyle yetinmeyip uygulanabilir makro modeller öneren yazıları destekler
- Uluslararası standartlarda atıf ve indeksleme süreçlerini takip ederek, yerel tartışmaları küresel bir akademik vizyona taşımayı amaçlar.
Dergimiz; makroiktisat, parasal iktisat ve bankacılık alanlarındaki derin kuramsal birikimini İslam ekonomisi perspektifiyle harmanlamayı ve bu iki alanı özgün bir potada birleştirmeyi hedefleyen Prof. Dr. Erdal Arslan’ın (ORCID: 0000-0003-4892-2963) baş editörlüğünde yayın hayatına adım atmaktadır. Prof. Dr. Arslan’ın akademik liderliği; derginin sadece fıkhî güncellemelere hapsolmuş bir yaklaşımı değil, İslam’ın temellerini ve Hz. Muhammed’in (SAV) uygulamalarını esas alan bilimsel bir zemini temsil etmektedir. Bu editöryal vizyon, dergimizin ana akım iktisat paradigmalarına yönelttiği eleştirilerin akademik derinliğini artırırken “özgün İslam iktisadı” inşası için gereken teorik ve ampirik çalışmaların en önemli bilimsel güvencesini teşkil etmektedir.
Sonuç olarak; dergimiz, finansal ürünleri yeniden paketleyen bir yayın organı değil; emeği, üretimi ve adaleti merkeze alan özgün bir İslam iktisadı düşüncesinin teorik ve pratik kalesi olma kararlılığındadır. Dergimiz yıllık bir dergi olup sürekli yayın modeli ile Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanmakta olup APA 6 kaynakça ve alıntı biçimini benimser. Makaleler, web sitemizdeki şablona uygun olarak hazırlanmalı ve makale değerlendirme sürecini başlatmak için ana sayfamızda bulunan makale yönetim sistemine yüklenmelidir. Makalelerin en çok 10.000 sözcük olması gerekmektedir. Derginin tüm içeriği açık erişimlidir ve makale yayınlamak için herhangi bir karşılık istenmez. Alana katkı sağlamak isteyen tüm araştırmacılar dergimize makale gönderebilir.
